Startpagina

Egmond 1

Egmond 2

Egmond 3

Egmond 4

Egmond 5

Egmond 6

Dirk v Brederode

Aleid v Poelgeest

< Auteursrechten

Email kontakt

Links

 

Egmond deel 4

Ik heb een indicatie gevonden voor de herkomst van de vrouw van de
in 1217 overleden Gerard van Egmond.

--- In soc_nederlandse_adel@yahoogroups.com, "Hans Vogels
<h.vogels6@c..." <h.vogels6@c... wrote (Egmond III):
 Beste Nieuwsgroep,

 In de vorige delen van mijn Egmond-bijdrage kwam al een Wouter van
 Egmond ter sprake. Toen in 1242 Gerard I van Egmond op nog jonge
 leeftijd kwam te overlijden was zijn zoon Willem II nog te jong om
 zijn vader als leenman op te volgen. In de periode 1242-1248 zien
 we dan ook een Wouter van Egmond als voogd optreden. Deze Wouter
 van Egmond die we ook kennen onder de bijnaam Stoutkind wordt door
 Beelaerts van Blokland en Dek genoemd als derde en jongere broer
 van abt Lubbert van Egmond. Samen met Arnold, Nicolaas en Menzo
 zijn deze broers de zonen van Wouter van Egmond en kleinzonen van
 Gerard, 'n jongere broer van Willem I van Egmond. Met uitzondering
 van Menzo worden Arnold, Nicolaas en Wouter genoemd als ridder.
 Oudste broer Lubbert van Egmond is als abt van de abdij van Egmond
 bekend tussen 1240 en 1263. De functie van abt is net als vele
 andere ambten in de kerkelijke hiėrarchie er een met een
bepaalde
 verantwoordelijkheid. Van een bisschop weten we dat deze in de
 middeleeuwen minimaal 30 jaar moet zijn. Voor 'n kapittelproost en
 een deken was de minimumleeftijd gelijk aan die voor een gewone
 priester: 25 jaar. We mogen derhalve er van uitgaan dat Lubbert
 van Egmond ook minstens 25 zal zijn geweest toen hij tot abt
 gekozen werd. Lubberts eerste vermelding dateert uit 1240 zodat
 hij minstens in 1215 geboren zal zijn.
[knip]
 De conclusie lijkt me duidelijk, de vijf gebroeders
 zullen zonen zijn geweest van de in 1217 overleden Gerard van
 Egmond, een jongere zoon van stamvader Wouter de Kwade van Egmond.
[knip]
 Abt Lubbert van Egmond zal minimaal in 1215 zijn geboren en
 mogelijk zelfs eerder, als een jongere zoon met wellicht drie
 oudere broers Wouter, Arnold en Nicolaas. Aangezien we eerder het
 huwelijk van Willem I van Egmond op ca. 1200 plaatsten zal diens
 broer Gerard van Egmond naar schatting zo tussen 1205 en 1210 zijn
 gehuwd.

Opvallend in de namen van de gebroeders van Egmond zijn de namen
Arnold, Lubbert en Menzo. De verklaring van de naam Menzo wil
uitstellen tot een ander moment maar de eerste twee voornamen heb ik
ook in een andere familiegroep aangetroffen, die van de "Van
Rijswijks".

In het begin van de 13e eeuw treffen we een Lubbert aan als abt van
Egmond. Hij was de eerste van die naam en is aantoonbaar als abt
tussen zijn eerste gedocumenteerde optrede in 1213 en zijn
overlijden op 12 mei 1226. in 1215 wordt onder de getuigen van een
van diens oorkonden een broer van de abt met naam "Theodericus de
Riiswiicc" vermeld zodat we er van uit mogen gaan dat ook abt
Lubbert I hoogstwaarschijnlijk een Van Rijswijk zal zijn geweest.
Wat ik in het voorgaande over de leeftijdsinschatting van abt
Lubbert (II) van Egmond heb geschreven is natuurlijk ook van
toepassing op abt Lubbert (I) van Rijswijk. Deze zal dus minimaal in
1188 zijn geboren. De vraag is dan alleen wie was zijn vader? In het
reeds vaker genoemde boek over de heren van Wassenaar en in de
bijgeleverde genealogische tabellen van de onlangs overleden L.J.
van der Klooster valt te vernemen dat de argumenten te vinden zijn
voor een verwantschap tussen de Van Rijswijks en de oudste Van
Wassenaars. Volgens Klooster zouden zowel heer Dirk van Wassenaar
(1205-1248) als diens broer Philips van Duvenvoorde (1215-+ 1248)
gehuwd zijn met Bertha en F(lorentia) van Rijswijk, dochters van
heer Arnold van Rijswijk.

Deze Arnold van Rijswijk (1198-1216) vervulde de gravelijke functie
van `dapifer` in de periode 1198/1201. Indien nu heer Arnold van
Rijswijk ook de vader was van abt Lubbert I van Egmond en diens
broer Dirk van Rijswijk dan valt ook een verdere conclusie te
trekken, namelijk dat heer Arnold de schoonvader van Gerard van
Egmond zal zijn geweest. Gerard heeft zijn oudste zoon Wouter naar
zijn eigen vader vernoemd en de tweede zoon Arnold naar zijn
schoonvader. Daarnaast heeft Gerard van Egmond zijn zoon Lubbert
vernoemd naar diens oom abt Lubbert I van Egmond, en deze tevens
voorbestemd voor een kerkelijke loopbaan.  Dit laatste, vernoeming
en bestemming, is namelijk een Middeleeuwse gewoonte die in veel
families aan te treffen valt.

Ook de tijdsdatering past mooi. Abt Lubbert I van Egmond zien we in
1213 voor het eerst en abt Lubbert II moet uiterlijk in 1215 geboren
zijn gezien diens eerste abtelijke optreden in 1240. Beide
dateringen kunnen zelfs nog verder in de tijd terug geschoven worden
aangezien het eerste vermeldingsjaar van Lubbert I in 1213 niet
perse het eerste jaar hoeft te zijn dat deze als abt van Egmond in
functie was. Op 16/8/1228 zien we onder de monnikken van Egmond een
`Lybbertus`. Dit zou goed de eerste vermelding van Lubbert van
Egmond als monnik kunnen zijn. Hij wordt als getuige genoemd zodat
hij dus minimaal handelingsbevoegd, dus 14 jaar, zal zijn geweest.
Het geboortejaar van Lubbert van Egmond mogen we dus gerust op
minimaal 1214 dateren.

Wordt vervolgd,
Hans Vogels


Literatuur:
H.M. Brokken ,eindredactie, Heren van Stand: Van Wassenaer
1200/2000. Achthonderd jaar Nederlandse adelsgeschiedenis.
Zoetermeer 2001.
J.M.A. Coenen, Graaf en Grafelijkheid. Een onderzoek naar de graven
van Holland en hun omgeving in de dertiende eeuw. Proefschrift 1986.
A.C.F. Koch, Oorkondenboek van Holland en Zeeland tot 1299, deel I,
eind 7e eeuw tot 1222, “s Gravenhage 1970.
J.G. Kruisheer, Oorkondenboek van Holland en Zeeland tot 1299, deel
II, 1222 tot 1256, Assen/Maastricht 1986.
 

© Hans Vogels

 

Stichting Historisch Egmond