Startpagina

Egmond 1

Egmond 2

Egmond 3

Egmond 4

Egmond 5

Egmond 6

Dirk v Brederode

Aleid v Poelgeest

< Auteursrechten

Email kontakt

Links

 

 

Egmond deel 2

In mijn vorige Egmond bijdrage opperde ik voor Willem II van Egmond
een huwelijk in of rond 1252. Uit zijn huwelijk met een Ada van
onbekende herkomst werden vervolgens minimaal drie kinderen geboren.
Ca. 1253 zal de oudste dochter geboren zijn die ongetwijfeld naar
haar vaderlijke grootmoeder zal zijn vernoemd. Vervolgens zal
uiterlijk in 1254 een dochter Halewina het licht gezien hebben. Zij
werd reeds jong uitgehuwelijkt aangezien ze in 1266 nog maar net de
minimale huwelijkse leeftijd naar middeleeuws canoniek recht van 12
jaar zal hebben bereikt. Hierna zal rond 1255 of iets later een zoon
zijn geboren. Er is te weinig over de Van Egmonds bekend om dit met
zekerheid te kunnen stellen. Er kan best nog een of meer dochter
geboren zijn alvorens de felbegeerde zoon en opvolger geboren werd.
Ten slotte bereikten in de middeleeuwen slechts een gering aantal
kinderen de volwassen leeftijd.

Gerard II van Egmond huwde ergens in de jaren tachtig, al tijdens
het leven van zijn vader. Vaak wordt in de genealogie een
generatieduur van 30 jaar gehanteerd. Maar dit is geenszins een wet
van Meden en Perzen. Het is slechts een hulpmiddel bij het nader
bepalen van de diverse generaties op een tijdsbalk. Passen we dit
echter toe dan komen we uitgaande van 1252 op 1282. Een jaartal dat
redelijk lijkt aangezien Gerards tweede zoon (aldus Beelaerts van
Blokland en Dek) Wouter al in 1309 huwde. Wouter van Egmond was niet
de oudste zoon of anderszins door familiepolitiek verplicht om
tijdig de stamlijn voort te zetten zodat hij normaal gesproken
minstens de volwassen leeftijd zal hebben gehad. Deze leeftijd
bereikte men met 24 of 25 jaar (regionale verschillen). Wouter van
Egmond zal dus ca. 1284/1285 geboren zijn. Zijn oudere broer Willem
kunnen we dan dateren op 1283. Een huwelijk van Gerard van Egmond in
ca. 1282 is terugkijkend in de tijd ook plausibel. Grootvader Willem
II van Egmond was in 1282 nog maar net de vijftig gepasseerd zodat
er binnen het huis Egmond er nog geen noodzaak was voor het eerder
laten huwen van zijn zoon en opvolger Gerard.  Als deze in 1282 de
grens van volwassenheid zal hebben bereikt komen we terugtellend op
een geboortejaar voor hem van rond 1257/1258. Een nadere
vaststelling van de volwassenheidsgrens in Holland zal deze ruwe
schatting iets beter kunnen terugbrengen. Het moet echter worden
opgemerkt dat het voorgaande slechts een reconstructie is gebaseerd 
op mijn inschattingen.

Inzake de gepubliceerde Van Egmond-gegevens wil ik opmerken dat veel
feiten ontleend zijn aan het Chronicon Egmundanum, dat Johannis a
Leydis rond 1484 samenstelde, en het necrologium van de abdij
Egmond, een geschrift dat slechts bekend is uit een niet geheel
betrouwbaar afschrift door Baldewinus de Haghe uit 1530. Feiten dus
die niet ontleend zijn aan oorkondemateriaal (Hoek, Rhoon: kolom
254). Hoe verleidelijk dan ook - wegens het gebrek aan informatie -
moet men dus niet blind vertrouwen op de juistheid van de informatie
die niet onderbouwd worden door eigentijds oorkondemateriaal.

Grootvader Willem II van Egmond stond in 1248 nog onder de voogdij
van zijn verwant Wouter van Egmond (van Merenstein) hetgeen
impliceert dat Willem op dat moment in 1248 de leeftijd van 18 jaar
nog niet had bereikt. Willem II van Egmond is dus geboren eind 1230
of kort daarna als zoon van Gerard I van Egmond (+ 1242) en diens
eerste vrouw Beatrix van Haarlem. Althans dat wil Dek ons doen
geloven. Maar bij Beelaerts van Blokland vindt je dit niet terug.
Deze kent slechts één echtgenote met naam Mabelia die op 20 april
1262 stierf. De constatering van Dek is vreemd omdat voornoemde
voogd Wouter van Egmond ook met een Van Haarlem gehuwd was. En bij
Groesbeek vinden we dan de naam Beatrix van Haarlem terug als de
vrouw van Wouter van Egmond met het jaar 1263 als nadere vermelding.
Een jaartal dat we ook terugzien bij haar broers Wouter en Willem
van Haarlem. Volgens Groesbeek zijn Beatrix, Wouter en Willem en hun
oudste broer heer Simon van Haarlem aan te merken als kinderen van
een Wouter van Haarlem die bekend is uit de periode 1206-1230. De
toevoeging van Dek dient dus voorzichtig te worden gehanteerd tot
nader onderzoek uitsluitsel geeft wie van de voornoemde onderzoekers
het bij het rechte eind heeft. Vooralsnog dienen we dan ook uit te
gaan van de opvatting van Beelaerts van Blokland dat  Gerard I van
Egmond slechts gehuwd was met een Mabelia. Dit huwelijk zal dan
uiterlijk 1230 zijn gesloten.

Over de oudste generaties van de Van Egmonds kunnen we kort zijn. De
traditionele afstamming zoals deze ook bij Groesbeek (blz. 189-192)
valt te vernemen wordt sterk betwijfeld. Beelaerts van Blokland en
Dek laten de stamreeks beginnen met een Wouter I van Egmond die drie
zonen had: Willem, Wouter en Gerard. Willem I van Egmond volgde zijn
vader op als heer van Egmond, huwde met een Badeloch en verwekte een
zoon met naam Gerard. Deze Gerard I van Egmond is in het voorgaande
reeds aangekaart. Hij zal ca. 1230 zijn gehuwd met Mabelia. Bezien
we voornoemde oudste drie generaties dan valt op dat Gerard I niet
is vernoemd naar grootvader. Met inachtneming van de in de
genealogie gebruikelijke generatieduur van 30 jaar kunnen we
derhalve het huwelijk van zijn vader Willem I van Egmond op ca. 1200
stellen. Aangezien door de kroniekschrijvers aan Wouter I van Egmond
een vader met naam Albrecht wordt toebedeeld valt ook hier geen
mooie grootvaderkleinzoon vernoeming te constateren. Hanteren we
dezelfde dateringbenadering dan moeten we de huwelijkssluiting van
stamvader Wouter I van Egmond op ca. 1170 plaatsen.

Wordt vervolgd.

Hans Vogels, 19-2-2003

Literatuur:
W.A. Beelaerts van Blokland, `De afkomst van het geslacht van
Egmond
van Merenstein', in: De Nederlandsche Leeuw, jaargang XXXII
(1914),
kolom 354-362.
P. Beelaerts van Blokland, `De oudere generaties van het geslacht
der Heeren van Egmond', in: De Nederlandsche Leeuw, jaargang LVI
(1938), kolom 24-30, 60-44.
A.W.E. Dek, `Genealogie der Heren en Graven van Egmond',
's-Gravenhage 1958.
J.W. Groesbeek, `Middeleeuwse kastelen van Noord-Holland, hun
bewoners en bewogen geschiedenis',  Haarlem 1981, blz. 141-145,
189-201, e.a.
C. Hoek, `De oudste heren van Rhoon', in: De Nederlandsche
Leeuw, jaargang LXXVI (1969), kolom 253-254.
G.J.J. van Wimersma Greidanus, `Kwartieren Greidanus-Jaeger in
Stamreeksen', in: Werken uitgegeven door het Koninklijk
Nederlandsch Genootschap voor Geslacht- en Wapenkunde, deel XII
(1994), reeksen 511 Van Heemskerk; 504 Van Egmond; 348 Van Vianen;
347 Van Heenvliet.

© Hans Vogels

 

Stichting Historisch Egmond