Startpagina

1 omhoog

J.W. v Poelgeest

Foto's

Plattegrond

Kaarten

Auteursrechten

Email kontakt

 

 
Groot Poelgeest

 

 

 

Poelgeest omstreeks 1987

 

De familie van Poelgeest was in de middeleeuwen een zeer aanzienlijke adelijke familie. In Oegstgeest bouwden zij hun eerste kasteel, deze bestaat nogsteeds. Tijdens het beleg van Leiden in 1573 werd het kasteel verwoest door de Spanjaarden, maar wederom opgebouwd.in Italiaanse stijl.

Het eenzame torentje in Kouderkerk moet ons herinneren aan het eens zo machtige kasteel Groot Poelgeest, dat in de middeleeuwen "huis te Horne" werd genoemd. Het kasteel moet gebouwd zijn voor 1326, toen nam heer Dirk van Poelgeest, heer van Hoogmade hier zijn intrek.

Nadat heer Dirk was overleden bewoonden zijn twee zoons Gerrit en Jan het sterke kasteel. Tijdens de Hoekse en Kabeljauwse twisten werd het kasteel tevergeef belegerd door Willem V. Na de verzoening van Willem V met zijn moeder Margaretha, kwam het graafschap aan Willem V toe, waardoor hij Graaf werd. Gerrit en Jan beloofden trouw aan de Graaf.

Jan, de jongere broer liet ook een kasteel bouwen, dat ter onderscheiding Klein Poelgeest werd genoemd. Hier werd Aleida geboren omstreeks 1365.

In 1415 was er een enorme brand op Groot Poelgeest door ontploffing van een vat buskruit. 1420, de Hoekse en Kabeljauwse twisten laaiden weer op. Het kasteel dat bekend stond als wijkplaats voor de Hoeken werd verwoest door Alert of Albrecht van Beylinc, een partijgenoot van Jan van Beieren. Heer Gerrit van Poelgeest vergezelde op dat moment Jacoba van Beieren op haar ronde langs Hollandse steden.

Een kleinzoon van heer Gerrit liet het herbouwde kasteel door de Hoeken versterken, wederom werd dit bestraft door Jan van Egmond, een der Kabeljauwen in 1488. Weer was het een Gerrit die het slot liet herbouwen. Maar ook dit kasteel werd een onherkenbare bouwval, maar dit maal door de Spanjaarden. Deze heer Gerrit van Poelgeest was mede ondertekenaar van het verbond der edelen.

Het kasteel werd door de Spanjaarden geconfisqueerd in 1576. Na de passificatie van Gent werd het slot terug gegeven. Het kasteel werd "bewoond" door de Spaanse troepen die het Rijnland afstroopten. Er viel dus het een en ander weer te restaureren voor de heer van Groot Poelgeest. Men weet niet wat men meer moet bewonderen. De optimisme der familie, of wel hun ruime geldmiddelen. In 1606 kon deze heer Gerrit terug keren naar zijn herbouwde kasteel.Voor die tijd woonde hij in 's Gravenhage. Het nieuwe kasteel zag er fraai uit, met sierlijke gevels. Aan de achterzijde bleef een gedeelte van het oude kasteel bewaard, waaraan de rondeel en enige muurbrokken herinnerd. De poort werd geflankeerd door twee porttorens, waarvan er nog één betaat.

Het was een waardig huis voor een adelijke familie. In 1692 moest het huis met bezittingen wegens schulden verkocht worden. De laatste heer Gerrit probeerde de verkoop ongedaan te maken, maar dat mislukte jammerlijk. Hij overleed in 1723 te Den Bosch.

De nieuwe eigenaresse nam in 1714 haar intrek, het was Alida van Schellingwou, ze woonde op Groot Poelgeest tot haar dood in 1717.

In het midden van de 18e eeuw was het kasteel zo verwaardeloosd dat het afgebroken werd. Omstreeks1800 was het merendeel van het kasteel verdwenen. Het langste heeft de twee poorttorentje overeind gestaan. In het midden van de vorige eeuw viel het poorttorentje in de slotgracht. Een onderzoek bracht aan het licht dat het torentje was omgetoverd tot "beerput".

Het nu nog bestaande torentje heeft lang als gevangenis gediend. Tijdens de restauratie kwam onder de vloer een koperen schaal naar boven, mogelijk door gevangenen gebruikt als bord.

De provinciale archeologische commissie heeft zich, op voorstel van haar correnspondent over het torentje ontfermd. Op haar kosten en met financiele steun van wijlen D. van Oordt is het torentje gered. Het werd van een nieuw dak voorzien met windwijzer, de verdwenen deur werd vervangen. Ook werden bouwfragmenten uit de gracht gevist.

Een nieuw bord werd geplaats waar men informatie over het kasteel kan verkrijgen.

Ook het koetshuis van Groot Poelgeest is inmiddels gerestaureerd.

       

Bronvermelding

- Buiten 1922

- H.K.T.-blad: 2e jaargang nr. 2 dec 1987.

- H.K.T.-blad: 36 jaargang nr. 1 juni 1988.

- ‘t Torentje te Koudekerk, W. van Gent 2 pagina’s A4.

- N.R.C. Handelsblad.

- Maasbode 4 december 1923

- Stamboon J.W. van Poelgeest.

- 1000 jaar Poelgeest, Stichting Poelgeest.

AFBEELDINGEN

- 1625 van Es ‘.

- A. de Haen.

- 1956 foto Drijfhout.

- 1964 foto, copie

- 1962 Plattegrond/dakenplan

- 1949 foto/copie

- 1941 Oude ansichtkaart copie

- 1730 A. Rademaker (vergroot)

- 1986 Plattegrond J.W. van Poelgeest.

- 1987 Reconstructie tekeningen van de Hr. J.W. van Poelgeest.

- Copleen van foto‘s de Hr. Hageman Koetshuis en toren 1958-1961

- Foto’s en dia’s P. Alles 1985/1988 (koetshuis)

 

© Het Hollandse Kastelenteam 2011 - alle rechten  voorbehouden