Startpagina

1 omhoog

Oude prenten

Foto 1

Foto 2

Plattegrond

Auteursrechten

Email kontakt

 

 

De rune Teylingen

 

 

De ruine van slot Teylingen ligt aan de Teylingerlaan bij het dorp Sassenheim. In vroeger dagen was hier de rand van de bossen tussen Noordwijk en Haarlem. Het kasteel beschermde de weg naar Haarlem, de invals- route voor de legers van de Utrechtse bisschoppen naar Holland.

In 1339 vestigde Simon van Benthem zich op Teylingen, nadat hij het van graaf Willem IV in leen had ontvangen. Het ging nu als jachtslot van de graaf dienen en werd de zetel van de houtvesterij. De bekendste houtvester van Teylingen was Jacoba van Beieren, die het ambt in 1433 verkreeg, maar het reeds het jaar daarna overleed haar vierde echtgenoot, Frank van Borselen. Het verhaal gaat dat Jacoba grote hoeveelheden drinkkannetjes vervaardigde. In uitgelaten stemmingen zou zij de lege kannetjes over haar schouder in de slotgracht geworpen hebben. Inderdaad zijn er in de gracht vele van die Jacobakannetjes gevonden, maar dat is ook het geval bij een aantal andere kastelen. Ze dateren waarschijnlijk uit het midden van de 14de eeuw. In 1477 werd de houtvesterij hervormd en verenigd met het stadhouderschap van Holland. Op Teylingen kwam toen een luitenant-houtvester en onder-duin-meyer. Toen Wouter Cruesinck deze taak aanvaardde, trof hij het slot in verwaarloosde staat aan. Het dak was overal kapot, de muren waren gescheurd, balken en vloeren vergaan en de bruggen bijna ingezakt. Er was een aanzienlijke reparatie nodig voordat hij er kon gaan wonen.
Tijdens de opstand tegen Spanje had Teylingen nog meer te verduren, vooral van 1572-1574. De bewoners vertrokken, het huis werd verwoest. In 1598 werd Jan van Duvenvoorde belast met het in orde brengen van de grachten en boomgaarden. In 1605 begon men met het herstel van de toren en het voorhuis. Omstreeks 1614 besloot men tot de herbouw van twee verdiepingen, het aanbrengen van een leien dak, en herstel van de voorpoort. Bovendien werd achter die poort, tegenover het oude kasteel, een nieuw woonhuis met een fraaie gevel gebouwd waar de houtvester kon intrekken. Het oude slot diende hoofdzakelijk nog als gevangenis. Deze situatie bleef bestaan tot de Franse tijd. 

Toen kwam er een eind aan de houtvesterij en de oude jachtrechten. In 1857 vond er een publieke verkoping plaats. Het vervallen slot werd gekocht door twee jonkheren van Teylingen. Hun erven droegen het in 1889 over aan het rijk. Het slot bevond zich toen in zeer slechte toestand. Jarenlang was er niets aan gedaan en de oude steen was verweerd en door plantengroei uit elkaar getrokken. De Rijksgebouwendienst heeft zich na 1933 bepaald tot consolidatie om verder verval tegen te gaan.
Teylingen heeft een ringmuur met een weergang op bogen. Deze ronde muur die uit het begin van de 13de eeuw dateert, heeft een doorsnede van 37 m. De oude omgrachting bestaat nu nog slechts gedeeltelijk. De hoge donjon is een onderdeel van de ringmuur en dateert uit het midden van de 13de eeuw. Op de kelder, die aanvankelijk werd gebruikt als keuken en bottelarij en laterals gevangenis, stonden drie verdiepingen. De hoofdingang van het kasteel bevond zich op de eerste etage, schuin boven de toegang naar de kelder. In de oostelijke kelderwand lopen licht- en ventilatiegaten omhoog, die met luiken konden worden afgesloten. 
Een in de noordelijke muur uitgespaarde trap leidde naar de eerste verdieping. Hier bevond zich de grote zaal. Op de tweede verdieping zijn twee schouwen te vinden, wat er op duidt dat er daar een scheidingswand bestaan moet hebben bestaan.

Van het poortgebouw uit de 14de eeuw staat alleen staat alleen nog een stuk van de buitenmuur overeind met de poort doorgang. Hier zit de opening van het valhek.

 

De rune is in het beheer van de Kastelenstichting Holland en Zeeland.

- Boekje N.K.S.

- Teijlingen boek: A.M. Hulkenberg.

- Middeleeuwse kastelen in Nederland: P.E. van Reijen, biz. 9 -77

- Kastelen en buitenplaatsen in Rijnland: R. van Lit, biz. 28 - 57 - 60 - 65 - 71 - 129 - 145.

- Ruine van Teijlingen: 1 pagina.

- St. Teijlingen jaarverslag 1985, 1986, 1987. - Archeologische kroniek Z.H. 1985, 2 pagina's.

- Leidschedammer. 1 7 juli 1984.

- Algemeen dagblad, 17 november 1983.

- Burgen en kastelen: v.d. Aa, 1841, 5 bladzijden.

- H.K.T.-blad, le jaargang nr. 1 1986.

- Trefpunt uitgave W.V.C. oktober 1985 blz. 19.

- Slot Teijlingen in de 19de eeuw: F.W.R. Wijbrands blz. 33 - 37.

- Trouw 22 januari 1987.

 

AFBEELDI NGEN

- 1616 Baudous.

- 1685 Schijnvoet.

- 1793 Cats.

- 1825 onbekend.

- Dia's P. Ales 1986 t/m 1989.- 2004

- Zw foto's 1986 t/m 1989./ 2004

 

 

Het Hollandse Kastelenteam 2011 - alle rechten  voorbehouden